కాలేయం & పిత్తాశయం
ఫ్యాటీ లివర్
ఫ్యాటీ లివర్ అంటే కాలేయం (లివర్) కణాల్లో అదనపు కొవ్వు పేరుకుపోవడం. మొదట్లో సాధారణంగా ఏ లక్షణాలూ ఉండవు, కానీ తొందరగా గుర్తిస్తే చిన్న చిన్న, నిలకడైన మార్పులతో దీన్ని తగ్గించుకునే మంచి అవకాశం ఉంటుంది.
ఇలా కూడా అంటారు: కొవ్వు కాలేయం, గ్రేడ్ 1 ఫ్యాటీ లివర్, SGPT ఎక్కువ, లివర్‌లో కొవ్వు
సాధారణ లక్షణాలు
- చాలాసార్లు ఏ లక్షణాలూ ఉండవు
- అలసట లేదా నీరసం
- కుడి పక్కటెముకల కింద బరువుగా లేదా ఇబ్బందిగా అనిపించడం
- బరువు పెరగడం, ముఖ్యంగా నడుము చుట్టూ
- బ్లడ్ టెస్ట్‌లో లివర్ ఎంజైమ్స్ (SGPT/ALT) కొంచెం ఎక్కువగా ఉండడం
- వేరే కారణంతో చేసిన అల్ట్రాసౌండ్‌లో ఫ్యాటీ లివర్ అని రావడం
కారణాలు & ప్రమాద కారకాలు
- అధిక బరువు, ముఖ్యంగా నడుము, పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు
- షుగర్ (డయాబెటిస్) లేదా ప్రీడయాబెటిస్
- ఎక్కువ కొలెస్ట్రాల్ లేదా ట్రైగ్లిజరైడ్స్, హై బీపీ
- తరచుగా మద్యం (ఆల్కహాల్) తాగడం
- తెల్ల అన్నం, మైదా, చక్కెర, స్వీట్లు, వేపుళ్లు ఎక్కువగా తినడం, శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉండడం
- కొందరిలో కొన్ని మందులు, థైరాయిడ్ తక్కువగా పనిచేయడం
ఇవి ఉంటే వెంటనే డాక్టర్‌ను కలవండి
- కళ్లు లేదా చర్మం పసుపు రంగులోకి మారడం (కామెర్లు)
- పొట్ట లేదా కాళ్లు వాచడం
- రక్తం వాంతి కావడం లేదా నల్లగా, తారులా మలం రావడం
- గందరగోళం, అసాధారణంగా నిద్రమత్తు లేదా ప్రవర్తనలో మార్పు
- సులభంగా కమిలిపోవడం, చిగుళ్లు లేదా ముక్కు నుంచి రక్తం రావడం
ఎలా నిర్ధారిస్తారు
ఫ్యాటీ లివర్ సాధారణంగా మొదట అల్ట్రాసౌండ్‌లో కనిపిస్తుంది. డాక్టర్ మీ లివర్ బ్లడ్ టెస్ట్లు, షుగర్, కొలెస్ట్రాల్ చెక్ చేస్తారు, హెపటైటిస్ B లేదా C లాంటి ఇతర కారణాలు ఉన్నాయేమో చూస్తారు. ఫైబ్రోస్కాన్ సూది లేకుండానే లివర్‌లో కొవ్వు ఎంత ఉందో, గట్టిదనం (స్కారింగ్) ఎంత ఉందో కొలుస్తుంది. దీంతో సమస్య ఎంత తీవ్రంగా ఉందో తెలుసుకుని, మెరుగుదలను ట్రాక్ చేయవచ్చు.
ఉపయోగపడే పరీక్షలు
- లివర్ ఫంక్షన్ టెస్ట్లు (LFT)
- ఫాస్టింగ్ షుగర్, HbA1c
- లిపిడ్ ప్రొఫైల్ (కొలెస్ట్రాల్)
- హెపటైటిస్ B, C టెస్ట్లు
- అల్ట్రాసౌండ్ అబ్డామెన్
- ఫైబ్రోస్కాన్
చికిత్స మార్గాలు
కన్సల్టేషన్ తర్వాత, మీ పరీక్షలు మరియు రోజువారీ జీవనశైలిని బట్టి చికిత్స నిర్ణయిస్తారు.
- 01
నిలకడగా బరువు తగ్గడం
నెలల వ్యవధిలో నెమ్మదిగా కొంత బరువు తగ్గినా లివర్‌లో కొవ్వు తగ్గుతుంది. క్రాష్ డైట్‌లు మంచివి కావు.
- 02
షుగర్, కొలెస్ట్రాల్, బీపీ కంట్రోల్
షుగర్, కొలెస్ట్రాల్ బాగా కంట్రోల్‌లో ఉంటే గుండెతో పాటు లివర్ కూడా సురక్షితంగా ఉంటుంది. డాక్టర్ మీ మందులను మార్చవచ్చు.
- 03
మద్యం మానేయడం లేదా తగ్గించడం
మద్యం లివర్ దెబ్బతినడాన్ని పెంచుతుంది. ముఖ్యంగా స్కారింగ్ ఉంటే, పూర్తిగా మానేయమని డాక్టర్ సూచించవచ్చు.
- 04
క్రమం తప్పకుండా ఫాలో-అప్
మళ్లీ బ్లడ్ టెస్ట్లు, ఫైబ్రోస్కాన్ చేయడం ద్వారా లివర్ మెరుగవుతుందో లేదో తెలుస్తుంది. స్కారింగ్ ఎక్కువగా ఉంటే డాక్టర్ దగ్గరగా పర్యవేక్షిస్తారు.
ఆహారం & రోజువారీ అలవాట్లు
- తెల్ల అన్నం, మైదా, చక్కెర, స్వీట్లు, సమోసా, బజ్జీల లాంటి వేపుళ్లు తగ్గించండి.
- మీ ప్లేట్‌లో సగం కూరగాయలు పెట్టుకోండి, ప్రోటీన్ కోసం పప్పు, మొలకలు, గుడ్లు లేదా చేపలు తీసుకోండి.
- కొంత అన్నానికి బదులు జొన్నలు, రాగులు లాంటి చిరుధాన్యాలు లేదా గోధుమలు తీసుకోండి.
- ఫ్రూట్ జ్యూస్‌లు, కూల్ డ్రింక్స్, ప్యాకెట్ డ్రింక్స్‌కు బదులు పండ్లు నేరుగా తినండి.
- వారంలో చాలా రోజులు దాదాపు 30 నిమిషాలు వేగంగా నడవండి లేదా వ్యాయామం చేయండి.
- మద్యం మానేయండి, డాక్టర్‌ను అడగకుండా మూలికా మందులు లేదా “లివర్ టానిక్‌లు” వాడకండి.
రోగులు తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
15 నిమిషాల అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేయండి
క్లినిక్‌లో లేదా ఆన్‌లైన్‌లో, సోమవారం నుండి శనివారం వరకు. సమయం ఎంచుకోండి, ఫ్రంట్ డెస్క్ నిర్ధారిస్తుంది.
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, డా. తేజస్విని తుమ్మ సమీక్షించారు. ఇది డాక్టర్‌ను కలవడానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు.