కాలేయం & పిత్తాశయం
లివర్ సిర్రోసిస్
సిర్రోసిస్ అంటే మద్యం, ఫ్యాటీ లివర్ లేదా హెపటైటిస్ లాంటి కారణాలతో చాలా ఏళ్లు దెబ్బతినడం వల్ల కాలేయం (లివర్) లో ఏర్పడే దీర్ఘకాల స్కారింగ్. సాధారణంగా దీన్ని పూర్తిగా వెనక్కి మార్చలేం, కానీ రెగ్యులర్ ఫాలో-అప్, కారణానికి చికిత్సతో చాలామంది ఏళ్ల తరబడి బాగా జీవిస్తారు.
ఇలా కూడా అంటారు: లివర్ సిర్రోసిస్, లివర్ దెబ్బతినడం, పొట్టలో నీరు
సాధారణ లక్షణాలు
- అలసట, బలహీనత, కండరాలు తగ్గడం
- పొట్ట ఉబ్బడం (అసైటిస్) లేదా కాళ్ల వాపు
- కళ్లు లేదా చర్మం పసుపు రంగు
- ఆకలి తగ్గడం, బరువు తగ్గడం
- సులభంగా కమిలిపోవడం లేదా రక్తస్రావం
- దురద
- మతిమరుపు, గందరగోళం లేదా నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం
కారణాలు & ప్రమాద కారకాలు
- దీర్ఘకాలం మద్యం తాగడం
- బరువు, షుగర్తో ముడిపడిన ఫ్యాటీ లివర్
- దీర్ఘకాల హెపటైటిస్ B లేదా C
- ఆటోఇమ్యూన్ లివర్ వ్యాధి
- పిత్త నాళాల వ్యాధులు
- శరీరంలో ఐరన్ లేదా కాపర్ ఎక్కువగా ఉండే వంశపారంపర్య సమస్యలు
ఇవి ఉంటే వెంటనే డాక్టర్ను కలవండి
- రక్తం వాంతి కావడం లేదా నల్లగా, తారులా మలం రావడం
- గందరగోళం, అసాధారణంగా నిద్రమత్తు లేదా ప్రవర్తనలో మార్పు
- పొట్ట వేగంగా ఉబ్బుతూ ఉండడం
- పొట్ట ఉబ్బడంతో పాటు జ్వరం లేదా కడుపు నొప్పి
- కామెర్లు పెరుగుతూ ఉండడం
- మూత్రం చాలా తక్కువగా రావడం
ఎలా నిర్ధారిస్తారు
స్కారింగ్ ఎంత ఉందో, లివర్ ఎంత బాగా పనిచేస్తోందో తెలుసుకోవడానికి డాక్టర్ బ్లడ్ టెస్ట్లు, అల్ట్రాసౌండ్, ఫైబ్రోస్కాన్ చేస్తారు. కారణం కోసం కూడా టెస్ట్లు చేస్తారు. అన్నవాహిక లేదా పొట్టలో రక్తస్రావం అయ్యే అవకాశం ఉన్న ఉబ్బిన రక్తనాళాలు (వేరిసెస్) ఉన్నాయేమో ఎండోస్కోపీతో చూస్తారు, వీటిని బ్యాండింగ్తో చికిత్స చేయవచ్చు.
ఉపయోగపడే పరీక్షలు
- లివర్ ఫంక్షన్ టెస్ట్లు (LFT)
- కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్, PT/INR
- కిడ్నీ ఫంక్షన్, ఎలక్ట్రోలైట్స్
- హెపటైటిస్ B, C టెస్ట్లు
- అల్ట్రాసౌండ్ అబ్డామెన్
- AFP (ఆల్ఫా-ఫీటోప్రోటీన్) బ్లడ్ టెస్ట్
ఫైబ్రోస్కాన్లివర్లో కొవ్వు, గట్టిదనాన్ని నిమిషాల్లో కొలిచే నొప్పి లేని స్కాన్.10 నిమిషాలు · అవసరం లేదు
అప్పర్ GI ఎండోస్కోపీసన్నని కెమెరాతో అన్నవాహిక, కడుపు, డ్యూడెనమ్ను చూసే టెస్ట్. సుమారు 10 నిమిషాలు.10 నిమిషాలు · గొంతుకు స్ప్రే
వేరిసియల్ బ్యాండింగ్ & గ్లూఅన్నవాహిక, కడుపులో ఉబ్బిన రక్తనాళాలకు చికిత్స చేసి రక్తస్రావం రాకుండా చూస్తుంది.15–30 నిమిషాలు · సెడేషన్ (మత్తు) ఇస్తారు
చికిత్స మార్గాలు
కన్సల్టేషన్ తర్వాత, మీ పరీక్షలు మరియు రోజువారీ జీవనశైలిని బట్టి చికిత్స నిర్ణయిస్తారు.
- 01
కారణానికి చికిత్స
మద్యం మానేయడం, హెపటైటిస్ B లేదా C కి చికిత్స, బరువు, షుగర్ కంట్రోల్ చేయడం వల్ల లివర్ ఇంకా దెబ్బతినడం నెమ్మదిస్తుంది లేదా ఆగుతుంది.
- 02
వేరిసెస్ కోసం స్క్రీనింగ్
వేరిసెస్ ఉన్నాయేమో చూడడానికి డాక్టర్ ఎండోస్కోపీ సూచించవచ్చు. ఉంటే, మందులు లేదా వేరిసియల్ బ్యాండింగ్తో రక్తస్రావం ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు.
- 03
లివర్ క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్
సిర్రోసిస్ ఉన్నవారికి లివర్ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. సాధారణంగా ప్రతి 6 నెలలకోసారి అల్ట్రాసౌండ్, తరచుగా AFP బ్లడ్ టెస్ట్తో కలిపి, సూచిస్తారు.
- 04
సమస్యలను కంట్రోల్ చేయడం
పొట్టలో నీరు, గందరగోళం కంట్రోల్ చేయడానికి మందులు సహాయపడతాయి. కొన్నిసార్లు పొట్టలో నీరు తీయాల్సి వస్తుంది, ఇది హాస్పిటల్లో చేస్తారు.
- 05
లివర్ ట్రాన్స్ప్లాంట్ మూల్యాంకనం
లివర్ ఫెయిల్ అవుతుంటే, లివర్ ట్రాన్స్ప్లాంట్ సెంటర్కు రిఫర్ చేయడం గురించి డాక్టర్ చర్చించవచ్చు.
ఆహారం & రోజువారీ అలవాట్లు
- మద్యం పూర్తిగా మానేయండి; ఇదే అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన అడుగు.
- పప్పు, గుడ్లు, చేపలు, చికెన్, పాలు లేదా పనీర్ ద్వారా తగినంత ప్రోటీన్ తీసుకోండి, రాత్రి పడుకునే ముందు చిన్న స్నాక్ తినండి.
- వాపు ఉంటే ఉప్పు, పచ్చళ్లు, అప్పడాలు, ప్యాకెట్ ఉప్పు స్నాక్స్ తగ్గించండి.
- డాక్టర్ అనుమతి లేకుండా ఐబుప్రోఫెన్, డైక్లోఫెనాక్ లాంటి నొప్పి మాత్రలు, మూలికా లేదా నాటు మందులు వాడకండి.
- రెగ్యులర్ ఫాలో-అప్ పాటించండి, 6 నెలలకోసారి చేసే స్కాన్లను మిస్ చేయకండి.
- డాక్టర్ సూచన మేరకు హెపటైటిస్ A, B, ఫ్లూ, న్యుమోనియా టీకాలు వేయించుకోండి.
డా. తేజస్విని వివరణ చూడండి
Liver Cirrhosis: Everything You Need to Know | Complete Guide
రోగులు తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
15 నిమిషాల అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి
క్లినిక్లో లేదా ఆన్లైన్లో, సోమవారం నుండి శనివారం వరకు. సమయం ఎంచుకోండి, ఫ్రంట్ డెస్క్ నిర్ధారిస్తుంది.
ఈ పేజీ సాధారణ సమాచారం మాత్రమే, డా. తేజస్విని తుమ్మ సమీక్షించారు. ఇది డాక్టర్ను కలవడానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు.
